قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3409

تاريخ الفي ( فارسى )

اگر مىكردم هرگز در هيچ‌جا ظفر نمىيافتم . و دين محمّدى ، صلّى اللّه عليه و آله ، از آن منزّه است كه او را [ 159 ب ] به خلف‌عهد - كه مذموم است - عقلا و شرعا تقويت كرد . » القصّه ، چون جمعهء ديگر كه چهارم ماه شعبان باشد ، صلاح الدّين بيت المقدّس را از آثار كفر و نجاست شرك پاك ساخت ، به اقامت جماعت حكم فرمود . خود نيز به مسجد رفته با ديگران به نماز جمعه قيام نمود . و خطابت آن بلدهء طيبه بر محى الدّين بن زكى ، قاضى دمشق ، تعلّق گرفت . و چون فرنگان بسيار از اصل بيت المقدس از آن حدودى كه حضرت سليمان ، على نبينا و عليه السّلام ، بنا نهاده بود ، عمارت كرده ، بردند ، در باب عمارت بيت المقدّس صلاح الدّين سعى بسيار نمود . تا آنكه زود به اتمام رسيد . بعد از آن فرمود كه از براى آنجا منبرى راست كنند . جماعتى به عرض رسانيدند كه « ملك مغفور نور الدّين محمود چون همّت بر استخلاص بيت المقدّس مصروف مىداشت ، قبل از اين به بيست سال ، بلكه زياده از بيست سال ، استادان حلب را جمع نموده منبرى براى بيت المقدّس ساخت كه مثل آن منبر ساختن بسيار مدّت مىطلبد . امّا چون او را اجل امان نداد ، اين آرزو در دل او بماند . اكنون آن منبر در حلب مانده . اگر ملك امر فرمايند ، همان منبر را بياورند . » سلطان صلاح الدّين بسيار خوشحال گرديد . در ساعت كسان تعيين فرمود كه از حلب آن منبر را حمل نموده به بيت المقدّس رسانيدند . و قريب به يك ماه صلاح الدّين در بيت المقدّس توقّف نمود ، تا آنكه آن خانه زيب و زينت تمام يافت و منبر را از حلب آورده در آنجا نصب فرمود ، و خانه‌هاى بزرگ كه امراى فرنگ ساخته بودند اكثر را مدارس ساخت ، مثل خانهء امراى اسبتاريه كه مدرسهء شافعيه گردانيد و مثل آن عمارت در هيچ‌جا نشان نمىدهند . همچنين عمارات ديگر كه در آن شهر فرنگان در اين مدّت ساخته بودند بعضى را مدارس و بعضى را رباط و بعضى را خانقاه جهت صوفيه و درويشان تعيين نمود و از براى هريكى موقوفات مقرّر ساخت . و در بيست و هفتم ماه شعبان از آن بلدهء طيّبه كوچ كرده عنان عزيمت به صوب تسخير مدينهء صور - كه مركيس تاجر آن را مضبوط ساخته بود - منعطف نمود . و چون مركيس خبر توجّه صلاح الدّين به جانب آن بلده شنيد ، فرمود كه خندق آن بلده را كه در عمق و عرض حكم دريايى داشت ، پر آب ساختند ، چنانچه آن شهر حكم جزيره پيدا كرد كه از هيچ‌جا راه خشكى نداشت . صلاح الدّين در تاريخ نهم ماه رمضان به ظاهر بلدهء صور رسيده در كنار رودخانه كه از آنجا به‌آسانى اگر جنگى ميانهء سپاه او و اهل قلعه واقع شود توانستى كرد ، فرود آمد و سپاه خود را از براى جنگ به نوبت تقسيم نمود . امّا چون شهر در ميان آب بود ، پيش رفتن سپاه اسلام از هيچ طرف متصوّر نبود ، تا آنكه بعد از تفحّص و تفتيش بسيار معلوم شد كه يك راه دارد كه از خشكى به شهر توان رفت ؛ چه ، صورت مدينهء صور را